Oszczędzanie i inwestowanie

Zmiany w fundacjach rodzinnych od 2026 r. Wyższy podatek i nowe zasady. Co musisz wiedzieć?

Od 2026 roku fundacje rodzinne czekają istotne zmiany w opodatkowaniu. Nowelizacja wprowadza m.in. podatek od wyjścia (exit tax) i przepisy o zagranicznych spółkach kontrolowanych (CFC). Sprawdź, jak wpłynie to na Twój majątek i czy fundacja rodzinna nadal się opłaca.

W tym poradniku
  1. 01Fundacja rodzinna po nowelizacji – co się zmienia od 2026 roku?
  2. 02Podatek od wyjścia (exit tax) – nowa danina dla fundatorów
  3. 03Fundacja rodzinna jak zagraniczna spółka? Pułapka przepisów CFC
  4. 04Najem mieszkań przez fundację – koniec z podatkową preferencją?
  5. 05Jak bez podatku wycofać majątek z fundacji? Okno czasowe na zwrot nieruchomości
  6. 06Czy fundacja rodzinna nadal się opłaca? Bilans zysków i strat po zmianach
  7. 07Najczęściej zadawane pytania
  8. 08Sprawdź oferty
Grafika symbolizująca zmiany w fundacji rodzinnej: drzewo genealogiczne w szklanej kopule, z przycinaną gałęzią.

Fundacja rodzinna po nowelizacji – co się zmienia od 2026 roku?

Nowelizacja przepisów, która wejdzie w życie od 2026 roku, kończy erę traktowania fundacji rodzinnej jako uniwersalnego wehikułu do optymalizacji podatkowej. Jej główny cel – ochrona majątku i planowanie sukcesji – pozostaje nienaruszony, ale korzyści podatkowe zostaną znacząco ograniczone.

Najważniejsze zmiany w fundacjach rodzinnych koncentrują się na trzech obszarach. Po pierwsze, wprowadzenie tzw. podatku od wyjścia (exit tax), który obciąży przenoszenie majątku fundacji za granicę. Po drugie, objęcie fundacji rygorystycznymi przepisami o zagranicznych spółkach kontrolowanych (CFC). Po trzecie, ograniczenie zwolnienia z podatku CIT dla dochodów z najmu nieruchomości.

Zmiany te sprawiają, że fundacja rodzinna staje się przede wszystkim narzędziem do zarządzania sukcesją, a nie tarczą podatkową. Przedsiębiorcy i inwestorzy muszą na nowo ocenić jej rolę w swojej strategii majątkowej.

Podatek od wyjścia (exit tax) – nowa danina dla fundatorów

Jedną z najistotniejszych zmian jest objęcie fundacji rodzinnych podatkiem od niezrealizowanych zysków kapitałowych, znanym jako exit tax. To danina, którą trzeba będzie zapłacić w momencie, gdy majątek fundacji opuszcza polski system podatkowy, nawet jeśli nie został formalnie sprzedany.

Celem tego podatku jest zapobieganie transferowi aktywów do jurysdykcji o niższym opodatkowaniu bez wcześniejszego uregulowania należności wobec polskiego fiskusa. Danina ta dotyczy zarówno zmiany rezydencji podatkowej samej fundacji, jak i przeniesienia poszczególnych składników jej majątku.

Kiedy fundacja zapłaci exit tax?

Podatek od wyjścia będzie należny w kilku konkretnych sytuacjach. Fundacja będzie musiała go zapłacić, gdy:

  • Zmieni swoją rezydencję podatkową, czyli przestanie być polskim podatnikiem CIT.
  • Przeniesie składniki swojego majątku do zagranicznego podmiotu (np. do zagranicznej spółki zależnej lub innej fundacji).
  • Przekaże majątek w formie darowizny lub innego nieodpłatnego świadczenia podmiotowi zagranicznemu.

Jak obliczyć wysokość podatku od wyjścia?

Podstawą opodatkowania jest dochód z niezrealizowanych zysków. Oblicza się go jako różnicę między wartością rynkową przenoszonych aktywów a ich wartością podatkową (czyli historycznym kosztem nabycia lub wytworzenia, pomniejszonym o odpisy amortyzacyjne).

Stawka podatku wynosi 19%. Przykładowo, jeśli fundacja przenosi za granicę pakiet akcji o wartości rynkowej 10 mln zł, który nabyła za 4 mln zł, podatek wyniesie 19% od 6 mln zł zysku, czyli 1,14 mln zł.

Czytaj takżePodatek Belki – jak go nie płacić legalnie? Optymalizacja oszczędnościZobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)

Fundacja rodzinna jak zagraniczna spółka? Pułapka przepisów CFC

Kolejną rewolucyjną zmianą jest objęcie polskich fundacji rodzinnych przepisami o zagranicznych spółkach kontrolowanych (CFC). Dotychczas fundacje były z tych regulacji wyłączone. Od 2026 roku fundacja, która posiada udziały w zagranicznych podmiotach, sama będzie traktowana jak polski podatnik kontrolujący te spółki.

W praktyce oznacza to, że fundacja będzie musiała zapłacić w Polsce 19% podatku od dochodów swoich zagranicznych spółek córek, nawet jeśli zyski te nie zostaną jej formalnie wypłacone w formie dywidendy.

Jakie dochody fundacji obejmie podatek od CFC?

Opodatkowaniu w ramach CFC podlegają przede wszystkim tzw. dochody pasywne generowane przez zagraniczną spółkę kontrolowaną. Należą do nich między innymi:

  • Dywidendy i inne przychody z udziału w zyskach osób prawnych.
  • Przychody ze zbycia udziałów lub akcji.
  • Odsetki od pożyczek.
  • Należności licencyjne i opłaty za prawa autorskie.
  • Dochody z najmu, dzierżawy lub leasingu.

Co to oznacza w praktyce dla inwestycji fundacji?

Objęcie fundacji rodzinnej przepisami CFC znacząco ogranicza jej atrakcyjność jako wehikułu do międzynarodowego planowania podatkowego. Fundacja nie będzie już mogła bezkosztowo gromadzić zysków w spółkach zlokalizowanych w krajach o niskich podatkach.

Czytaj takżeDrugi paszport: Inwestycja w bezpieczeństwo czy kosztowny luksus? Sprawdzamy ceny i zasadyZobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)

Każda inwestycja zagraniczna będzie musiała być analizowana pod kątem ryzyka powstania obowiązku zapłaty podatku od CFC w Polsce. To wymusza znacznie ostrożniejsze podejście do strukturyzowania międzynarodowego majątku.

Najem mieszkań przez fundację – koniec z podatkową preferencją?

Nowelizacja wprowadza fundamentalne zmiany w zasadach opodatkowania dochodów z najmu nieruchomości. Dotychczasowe, bardzo korzystne zwolnienie z podatku CIT zostanie mocno zawężone. Kluczowe będzie przeznaczenie wynajmowanego lokalu.

Najem na cele mieszkaniowe – co pozostaje bez zmian?

Zwolnienie z podatku dochodowego zostanie utrzymane dla dochodów z najmu budynków i lokali mieszkalnych, które służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Jeśli więc fundacja wynajmuje mieszkania osobom fizycznym na ich cele prywatne, dochód z tego tytułu nadal nie będzie podlegał opodatkowaniu CIT na poziomie fundacji.

To ważna wiadomość dla fundatorów, którzy wnieśli do fundacji portfel mieszkań na wynajem długoterminowy. Ta forma działalności wciąż pozostaje podatkowo efektywna.

Najem na cele inne niż mieszkaniowe – nowe zasady opodatkowania

Całkowicie inaczej będzie wyglądać sytuacja w przypadku najmu na cele komercyjne. Dochody z najmu nieruchomości w całości lub w części na cele inne niż mieszkaniowe będą podlegały opodatkowaniu 15% stawką CIT na poziomie fundacji.

Dotyczy to na przykład:

  • Najmu lokali użytkowych (biur, sklepów, magazynów).
  • Najmu krótkoterminowego na rzecz turystów.
  • Wynajmowania mieszkań firmom na potrzeby ich pracowników (kwatery pracownicze).

Ta zmiana sprawia, że fundacja rodzinna przestaje być atrakcyjnym narzędziem do posiadania i wynajmowania nieruchomości komercyjnych.

Aspekt Stan do 2026 r. Stan od 2026 r. (po nowelizacji)
Opodatkowanie dochodów Zwolnienie z CIT (z wyjątkami) Zwolnienie z CIT (z większą liczbą wyjątków)
Sprzedaż majątku Pełne zwolnienie z CIT Zwolnienie z CIT tylko dla majątku niezwiązanego z działalnością gospodarczą
Najem nieruchomości Pełne zwolnienie z CIT Zwolnienie tylko dla najmu na cele mieszkaniowe; reszta opodatkowana 15% CIT
Inwestycje zagraniczne Brak przepisów CFC Objęcie przepisami o CFC (19% podatek od dochodów pasywnych spółek zależnych)
Wycofanie majątku Brak opodatkowania (luka w przepisach) Exit tax (19% od niezrealizowanych zysków przy przeniesieniu za granicę)

Jak bez podatku wycofać majątek z fundacji? Okno czasowe na zwrot nieruchomości

Ustawodawca przewidział furtkę dla fundatorów, którzy w świetle nowych przepisów chcieliby odzyskać majątek wniesiony do fundacji. Nowelizacja wprowadza dwuletni okres przejściowy, w którym będzie można wycofać nieruchomości z fundacji bez negatywnych konsekwencji podatkowych.

Kto może skorzystać z okresu przejściowego?

Z tej możliwości będzie mógł skorzystać wyłącznie fundator, który pierwotnie wniósł daną nieruchomość do fundacji na pokrycie funduszu założycielskiego. Prawo to nie przysługuje beneficjentom ani innym osobom.

Jakie warunki trzeba spełnić, by odzyskać nieruchomość bez podatku?

Aby zwrot mienia był neutralny podatkowo, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:

  1. Musi nastąpić w drodze rozwiązania fundacji lub zwrotu mienia fundatorowi.
  2. Operacja musi zostać przeprowadzona w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji.

Do kiedy trzeba podjąć decyzję?

Okres przejściowy na bezpodatkowe wycofanie majątku z fundacji będzie trwał od 1 stycznia 2026 roku do 31 grudnia 2027 roku. Po tym terminie zwrot mienia będzie już podlegał opodatkowaniu na zasadach ogólnych, co w praktyce oznacza konieczność zapłaty podatku.

Czy fundacja rodzinna nadal się opłaca? Bilans zysków i strat po zmianach

Nowe przepisy wymuszają ponowną analizę sensu istnienia fundacji rodzinnej. Odpowiedź na pytanie, czy wciąż jest ona opłacalna, zależy od pierwotnego celu jej założenia. Jeśli głównym motywem była agresywna optymalizacja podatkowa, wiele korzyści zniknie.

Jednak jeśli priorytetem była ochrona majątku i planowanie sukcesji, fundacja wciąż pozostaje najlepszym dostępnym w Polsce narzędziem do realizacji tych celów.

Co przemawia za utrzymaniem fundacji?

Niezależnie od zmian podatkowych, fundacja rodzinna wciąż oferuje unikalne korzyści:

  • Ochrona majątku przed rozdrobnieniem: Zapewnia integralność majątku rodzinnego przez pokolenia.
  • Planowanie sukcesji: Pozwala na płynne przekazanie sterów w firmie i zarządzanie majątkiem zgodnie z wolą fundatora.
  • Zabezpieczenie finansowe beneficjentów: Umożliwia wypłatę regularnych świadczeń członkom rodziny.
  • Ochrona przed roszczeniami o zachowek: Skutecznie ogranicza prawa do zachowku po śmierci fundatora.
  • Poufność: Statut i struktura beneficjentów nie są w pełni jawne.

Kiedy warto rozważyć jej likwidację?

Decyzję o rozwiązaniu fundacji i skorzystaniu z dwuletniego okna na wycofanie majątku powinny rozważyć osoby, dla których kluczowe były korzyści podatkowe, które teraz znikają. Dotyczy to zwłaszcza fundacji, których głównym aktywem są nieruchomości komercyjne lub które były wykorzystywane do lokowania zysków w spółkach zagranicznych.

Przed podjęciem ostatecznej decyzji o założeniu, utrzymaniu lub likwidacji fundacji rodzinnej, niezbędna jest konsultacja z doświadczonym doradcą podatkowym lub prawnym.

Najczęściej zadawane pytania

Co z fundacjami rodzinnymi założonymi przed wejściem w życie nowelizacji?

Nowe przepisy będą dotyczyć wszystkich fundacji rodzinnych, również tych założonych przed 1 stycznia 2026 roku. Jednak fundatorzy istniejących fundacji będą mogli skorzystać z dwuletniego okresu przejściowego na ewentualne, bezpodatkowe wycofanie wniesionych nieruchomości.

Czy beneficjenci również odczują zmiany w opodatkowaniu?

Zmiany dotyczą głównie opodatkowania samej fundacji (podatek CIT). Zasady opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez beneficjentów (podatek PIT) co do zasady pozostają bez zmian. Najbliższa rodzina fundatora (tzw. grupa zerowa) nadal będzie zwolniona z podatku od otrzymywanych świadczeń.

Czytaj takżePodatki dla początkujących: co musisz wiedzieć, by nie przepłacać?Zobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)

Czy zmiany dotyczą również świadczeń wypłacanych z fundacji?

Nowelizacja nie zmienia podstawowej zasady, zgodnie z którą wypłata świadczeń na rzecz beneficjentów powoduje obowiązek zapłaty przez fundację 15% CIT. Zmiany koncentrują się na opodatkowaniu dochodów fundacji, zanim zostaną one przeznaczone na wypłatę świadczeń.

Czy fundacja wciąż chroni majątek przed roszczeniami, np. o zachowek?

Tak, jedna z kluczowych funkcji fundacji rodzinnej pozostaje nienaruszona. Wniesienie majątku do fundacji co najmniej 10 lat przed śmiercią fundatora (przy braku testamentu) skutecznie wyłącza te aktywa z masy spadkowej i chroni przed roszczeniami o zachowek.

Sprawdź oferty

Podejmowanie świadomych decyzji finansowych to klucz do bezpieczeństwa Twojego kapitału. Jeśli w ramach porządkowania swoich finansów szukasz informacji o innych produktach, porównaj aktualne oferty na KasaRazDwa.pl.

Co warto przeczytać dalej?

Kontynuuj temat i wybierz kolejny krok dla swoich finansów.

← Wszystkie poradniki: Oszczędzanie i inwestowanie