Sejm przyjął pakiet istotnych zmian w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym. Nowelizacja wprowadza nową skalę podatkową, rewolucjonizuje zasady ryczałtu dla przedsiębiorców i podnosi niektóre obciążenia. Sprawdzamy, jak zmienią się podatki i kto musi przygotować się na nowe zasady.
Nowa skala podatkowa PIT – wyższy próg i nowa stawka 24%
Najważniejsza zmiana dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych, w tym pracowników na umowie o pracę, to modyfikacja skali podatkowej. Celem jest obniżenie obciążeń dla klasy średniej, ale konstrukcja przepisów wprowadza nowy, pośredni próg podatkowy.
Jak wygląda nowa skala podatkowa od 2027 roku?
Od nowego roku podatkowego będzie obowiązywać trzystopniowa skala podatkowa. Kwota wolna od podatku pozostaje bez zmian i wynosi 30 000 zł. Zmieniają się natomiast progi i stawki dla dochodów ponad tę kwotę.
Czytaj takżeIKZE a zerowy PIT: kiedy dodatkowe oszczędzanie to finansowa pułapka?Zobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)Nowa skala podatkowa będzie wyglądać następująco:
- Do 130 000 zł dochodu rocznie – stawka 12% (minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł).
- Od 130 001 zł do 150 000 zł dochodu rocznie – stawka 24%.
- Powyżej 150 000 zł dochodu rocznie – stawka 32%.
Zastępuje to dotychczasową, dwustopniową skalę z progiem 120 000 zł i stawkami 12% oraz 32%.
Podniesienie pierwszego progu PIT do 130 tys. zł – kto zyska?
Na podniesieniu pierwszego progu podatkowego z 120 tys. zł do 130 tys. zł skorzystają przede wszystkim osoby, których roczny dochód (po odliczeniu składek ZUS) mieści się w tym przedziale. Do tej pory nadwyżka ponad 120 tys. zł była już opodatkowana stawką 32%.
Po zmianach, dochód aż do 130 tys. zł będzie objęty niższą, 12-procentową stawką. Oznacza to realną oszczędność dla osób zarabiających miesięcznie ok. 10 000 - 11 000 zł brutto na umowie o pracę. Ich podatek będzie niższy niż na starych zasadach.
Nowa stawka 24% dla dochodów między 130 a 150 tys. zł
Najciekawszą nowością jest wprowadzenie pośredniej stawki 24%. Obejmie ona dochody w stosunkowo wąskim przedziale od 130 001 zł do 150 000 zł. W praktyce jest to forma łagodnego przejścia z progu 12% na 32%.
Kto zapłaci podatek według tej stawki? Osoby, których roczny dochód przekracza 130 tys. zł, ale nie jest wyższy niż 150 tys. zł. To grupa zarabiająca miesięcznie od ok. 11 000 zł do 12 500 zł brutto. Dla nich obciążenie podatkowe będzie niższe niż na starych zasadach (gdzie płaciliby już 32%), ale wyższe niż dla osób z dochodem poniżej 130 tys. zł.
Rewolucja w ryczałcie – drastyczne cięcie limitu do 250 tys. euro
Największe trzęsienie ziemi czeka przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ta popularna forma opodatkowania, ceniona za prostotę, stanie się niedostępna dla wielu firm z powodu drastycznego obniżenia limitu przychodów.
Nowy limit przychodów dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Dotychczasowy limit przychodów uprawniający do korzystania z ryczałtu wynosił 2 miliony euro. Nowelizacja ustawy obniża ten próg do zaledwie 250 tysięcy euro rocznie.
Oznacza to, że przedsiębiorcy, których roczne przychody przekroczą tę kwotę (w przeliczeniu na złotówki według średniego kursu NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego), stracą prawo do opodatkowania ryczałtem w kolejnym roku podatkowym. Będą zmuszeni przejść na skalę podatkową lub podatek liniowy.
To fundamentalna zmiana, która zmusza tysiące samozatrudnionych, zwłaszcza w branży IT, marketingu czy usługach specjalistycznych, do pilnej analizy swojej sytuacji finansowej i wyboru nowej, często mniej korzystnej formy opodatkowania.
Sankcyjna stawka 17% za przekroczenie limitu – jak działa?
Ustawodawca wprowadził dodatkowy mechanizm zniechęcający do „balansowania na krawędzi” limitu. Oprócz utraty prawa do ryczałtu w kolejnym roku po przekroczeniu 250 tys. euro, wprowadzono specjalną stawkę karną.
Jeśli przychody przedsiębiorcy na ryczałcie przekroczą w trakcie roku 300 tysięcy euro, to nadwyżka ponad tę kwotę zostanie opodatkowana sankcyjną stawką 17%. Nie jest to standardowa stawka ryczałtu dla żadnej działalności, a forma kary za osiągnięcie zbyt wysokiego przychodu w tej formie opodatkowania.
Przykład: Jeśli Twój przychód na ryczałcie wyniesie 320 tys. euro, to kwota 300 tys. euro zostanie opodatkowana Twoją standardową stawką (np. 12% lub 15%), a nadwyżka w wysokości 20 tys. euro zostanie objęta stawką 17%.
Ryczałt, skala czy liniowy? Co wybrać po zmianach?
Nowe przepisy zmuszają wielu przedsiębiorców do ponownego przemyślenia strategii podatkowej. Drastyczne obniżenie limitu ryczałtu sprawia, że dotychczasowi ryczałtowcy muszą przeanalizować powrót na zasady ogólne (skalę) lub przejście na podatek liniowy.
Dla kogo ryczałt wciąż będzie opłacalny?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych pozostanie atrakcyjny dla przedsiębiorców, których roczne przychody nie zbliżają się do nowego limitu 250 tys. euro. To wciąż doskonałe rozwiązanie dla osób z relatywnie niskimi kosztami prowadzenia działalności, ceniących sobie prostą księgowość.
Jeśli świadczysz usługi, gdzie Twoim głównym kosztem jest własna praca, a przychody są stabilne i mieszczą się w nowym limicie, ryczałt prawdopodobnie nadal będzie dla Ciebie najlepszą opcją.
Kiedy warto wrócić na skalę podatkową?
Przejście na skalę podatkową (zasady ogólne) powinni rozważyć przedsiębiorcy, którzy stracą prawo do ryczałtu, a ich roczny dochód (przychód minus koszty) nie przekroczy znacznie progu 150 tys. zł. Skala pozwala na odliczanie kosztów uzyskania przychodu, co jest kluczowe w działalnościach, gdzie ponosi się spore wydatki (np. na towar, materiały, marketing).
Czytaj takżeZdolność kredytowa: od czego zależy, jak ją obliczyć i poprawić? [Poradnik]Zobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)Dodatkowo skala umożliwia skorzystanie z kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), wspólne rozliczenie z małżonkiem oraz ulgi na dzieci. To może znacząco obniżyć finalny podatek.
Podatek liniowy jako alternatywa dla ryczałtowców z wyższym przychodem
Podatek liniowy (19%) staje się główną alternatywą dla tych, którzy wypadną z ryczałtu, a ich dochody znacznie przekroczą 150 tys. zł rocznie. Przy dochodzie np. 200 tys. zł na skali podatkowej zapłaciliby już 32% od nadwyżki, podczas gdy na liniowym stawka jest stała i wynosi 19%.
Minusem podatku liniowego jest brak możliwości wspólnego rozliczenia i korzystania z większości ulg, w tym kwoty wolnej. To rozwiązanie dla przedsiębiorców z wysokimi dochodami i znacznymi kosztami, dla których stabilność stawki jest priorytetem.
| Forma opodatkowania | Dla kogo? | Główne zalety | Główne wady po zmianach |
|---|---|---|---|
| Ryczałt | Przedsiębiorcy z przychodem do 250 tys. euro i niskimi kosztami. | Prosta księgowość, niższe stawki (zależne od branży). | Drastycznie obniżony limit przychodów, ryzyko karnej stawki 17%. |
| Skala podatkowa | Przedsiębiorcy z dochodem do ok. 150 tys. zł, ponoszący koszty. | Kwota wolna, wspólne rozliczenie, ulgi, odliczanie kosztów. | Wyższe stawki (24% i 32%) przy wyższych dochodach, skomplikowane progi. |
| Podatek liniowy | Przedsiębiorcy z dochodem > 150 tys. zł i wysokimi kosztami. | Stała stawka 19% niezależnie od dochodu, odliczanie kosztów. | Brak kwoty wolnej i większości ulg, brak wspólnego rozliczenia. |
Jak zmienią się podatki? Przykładowe kalkulacje
Aby zobrazować wpływ zmian, przygotowaliśmy uproszczone symulacje. Pamiętaj, że są to obliczenia przykładowe, a nie indywidualna porada podatkowa.
Przykład 1: Pracownik na umowie o pracę z dochodem 140 tys. zł rocznie
Załóżmy, że dochód pracownika po odliczeniu składek ZUS wynosi 140 000 zł.
- Stare zasady: Podatek wynosiłby: (120 000 zł * 12% - 3600 zł) + (20 000 zł * 32%) = 10 800 zł + 6 400 zł = 17 200 zł.
- Nowe zasady: Podatek wyniesie: (130 000 zł * 12% - 3600 zł) + (10 000 zł * 24%) = 12 000 zł + 2 400 zł = 14 400 zł.
Wniosek: Pracownik z takim dochodem zyska na zmianach 2 800 zł rocznie.
Przykład 2: Przedsiębiorca na ryczałcie z przychodem 200 tys. euro
Załóżmy, że przedsiębiorca osiąga przychód 200 000 euro. Przy kursie 4,50 zł/euro daje to 900 000 zł przychodu.
- Stare zasady: Przychód mieści się w limicie 2 mln euro. Przedsiębiorca może korzystać z ryczałtu.
- Nowe zasady: Przychód 200 000 euro jest niższy od nowego limitu 250 tys. euro. Przedsiębiorca nadal może korzystać z ryczałtu.
Wniosek: Dla tego przedsiębiorcy nic się nie zmienia, dopóki jego przychody nie przekroczą 250 tys. euro.
Przykład 3: Przedsiębiorca przekraczający nowy limit ryczałtu
Załóżmy, że przedsiębiorca osiągnął przychód 350 000 euro (ok. 1 575 000 zł).
- Konsekwencje:
- Przekroczył limit 250 tys. euro, więc w następnym roku traci prawo do ryczałtu i musi wybrać skalę lub podatek liniowy.
- Przekroczył próg 300 tys. euro, więc w bieżącym roku musi zapłacić karny podatek 17% od nadwyżki ponad 300 tys. euro, czyli od kwoty 50 tys. euro.
Wniosek: Przedsiębiorca nie tylko będzie musiał zmienić formę opodatkowania, ale poniesie też dodatkowe obciążenie podatkowe w bieżącym roku.
Inne ważne zmiany: wyższa danina i likwidacja ulgi internetowej
Nowelizacja to nie tylko skala podatkowa i ryczałt. Pakiet zawiera też inne zmiany, które odczują niektórzy podatnicy.
Danina solidarnościowa wzrośnie do 5%
Osoby o najwyższych dochodach zapłacą wyższą daninę solidarnościową. Jej stawka wzrasta z 4% do 5%. Danina jest naliczana od nadwyżki dochodów ponad 1 milion złotych rocznie.
Podstawą do jej obliczenia jest suma dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, podatkiem liniowym oraz niektórych dochodów kapitałowych.
Koniec odliczania ulgi na internet
Z systemu podatkowego znika jedna z popularnych ulg – ulga na internet. Do tej pory podatnicy mogli odliczyć od dochodu wydatki na domowy internet do kwoty 760 zł rocznie. Można było z niej skorzystać tylko w dwóch kolejno po sobie następujących latach.
Likwidacja ulgi oznacza, że od nowego roku podatkowego nikt już nie będzie mógł pomniejszyć swojego podatku o koszty dostępu do sieci.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy dokładnie zaczną obowiązywać nowe przepisy podatkowe?
Zgodnie z uchwaloną ustawą, większość opisanych zmian, w tym nowa skala PIT i nowy limit dla ryczałtu, wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Oznacza to, że będą miały zastosowanie do dochodów i przychodów uzyskanych od tego dnia.
Czytaj takżeLimity IKE i IKZE 2026 i prognozy na 2027. Ile wpłacisz i odliczysz od PIT?Zobacz poradnik (otwiera się w nowej karcie)Czy limit 250 tys. euro dla ryczałtu dotyczy dochodu czy przychodu?
Limit ten dotyczy wyłącznie przychodu, czyli sumy kwot należnych ze sprzedaży towarów i usług, bez pomniejszania o koszty ich uzyskania. To kluczowa cecha ryczałtu, gdzie koszty nie mają wpływu na podstawę opodatkowania.
Czy zmiany w skali PIT dotyczą też podatników rozliczających się wspólnie z małżonkiem?
Tak, jak najbardziej. Przy wspólnym rozliczeniu małżonków limity w skali podatkowej ulegają podwojeniu. Oznacza to, że będą mogli oni skorzystać ze stawki 12% aż do łącznego dochodu 260 000 zł, a ze stawki 24% w przedziale dochodów od 260 001 zł do 300 000 zł.
Co z kwotą wolną od podatku – czy ona też się zmienia?
Nie, uchwalona nowelizacja nie wprowadza zmian w kwocie wolnej od podatku. Pozostaje ona na poziomie 30 000 zł rocznie dla podatników rozliczających się na skali podatkowej.
Do kiedy trzeba zgłosić zmianę formy opodatkowania na nowy rok?
Jeśli w wyniku zmian zdecydujesz się na zmianę formy opodatkowania (np. z ryczałtu na skalę), masz na to czas do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w nowym roku podatkowym. Najczęściej jest to 20 lutego.
Sprawdź oferty
Planowanie budżetu w obliczu zmieniających się podatków może wymagać dodatkowych środków na nieprzewidziane wydatki lub inwestycje. Jeśli rozważasz kredyt lub pożyczkę, warto porównać dostępne opcje, by znaleźć najkorzystniejsze warunki. Aktualne propozycje banków i firm pożyczkowych znajdziesz w porównywarce KasaRazDwa.pl.
